Wat willen we bereiken?
Iedereen doet mee en iedereen doet ertoe, dat is het uitgangspunt van de provincie Drenthe. Helaas is dit niet voor alle Drenten de alledaagse werkelijkheid. Mensen worden nog steeds om verschillende redenen uitgesloten van volwaardige deelname aan de samenleving of ervaren soms sociale onveiligheid. Bijvoorbeeld omdat zij gediscrimineerd worden vanwege een handicap, leeftijd, huidskleur, genderidentiteit of seksuele geaardheid. Maar ook door andere vormen van sociale uitsluiting, zoals armoede of laaggeletterdheid.
Doelstellingen
Vanuit de Sociale Agenda 2024-2029 zetten wij ons in om hier verandering in te realiseren met de volgende doelstelling:
Versterken van een inclusieve samenleving
De provincie streeft naar een samenleving waarin iedereen welkom is, iedereen mee kan doen en iedereen erbij hoort. Met respect voor elkaar. Niet iedereen is gelijk, maar wel gelijkwaardig. Hierbij richten we ons nadrukkelijk op de volgende drie thema’s:
Waar staan we nu?
Een inclusieve samenleving is nog niet vanzelfsprekend. Als we naar de cijfers kijken dan zien we dat het vertrouwen in andere mensen langzaam afneemt. In Drenthe neemt het zelfs harder af dan in de rest van het land (zie grafiek % dat vertrouwen heeft in anderen). Verder valt op dat de verschillen tussen gemeenten groot zijn. In De Wolden en Tynaarlo heeft ruim 70% van de inwoners vertrouwen in anderen, terwijl dit in Emmen onder de 60% zit. Vertrouwen in anderen hangt vaak samen met ervaren veiligheid, sociale samenhang en stabiliteit in de leefomgeving. Hierbij is wel goed om op te merken dat verschillen binnen gemeenten (bijvoorbeeld tussen wijken) niet zichtbaar is in het gemeentelijk gemiddelde.
Een inclusieve samenleving is nog niet vanzelfsprekend. Als we naar de cijfers kijken dan zien we dat het vertrouwen in andere mensen langzaam afneemt. In Drenthe neemt het zelfs harder af dan in de rest van het land (zie grafiek % dat vertrouwen heeft in anderen). Verder valt op dat de verschillen tussen gemeenten groot zijn. In De Wolden en Tynaarlo heeft ruim 70% van de inwoners vertrouwen in anderen, terwijl dit in Emmen onder de 60% zit. Vertrouwen in anderen hangt vaak samen met ervaren veiligheid, sociale samenhang en stabiliteit in de leefomgeving. Hierbij is wel goed om op te merken dat verschillen binnen gemeenten (bijvoorbeeld tussen wijken) niet zichtbaar is in het gemeentelijk gemiddelde.
De afgelopen jaren heeft de provincie stappen gezet op de drie thema’s om Drenthe inclusiever te maken. De aandacht voor inclusie is zichtbaar in beleid en in de lokale initiatieven. Ondanks dat er al goede stappen gemaakt zijn, zijn er nog altijd inwoners die zich niet gezien of gehoord voelen of zich niet respectvol behandeld voelen. Dit zien we ook terug in de cijfers uit de Veiligheidsmonitor (CBS). Steeds meer Drenten geven aan dat ze zich wel eens gediscrimineerd voelen en maken hier ook meldingen van bij. Wel is het belangrijk om te noemen deze stijgende trends ook kunnen komen door meer bekendheid van de meldpunten en meer vertrouwen in de meldpunten. Een toenemend aantal meldingen betekent dus niet automatisch dat er meer discriminatie is. (zie grafiek % dat zich gediscrimineerd voelt en % meldingen van discriminatie). Het vraagt daarom om blijvende aandacht voor het versterken van sociale veiligheid en toegankelijkheid en om ruimte te creëren voor inwoners die nu te weinig gehoord worden.
Op het gebied van inclusie en toegankelijkheid faciliteren we o.a. de ondertiteling van nieuwsuitzendingen van RTV Drenthe, buurtvervoer in Midden-Drenthe om eenzaamheid tegen te gaan en de ontwikkeling van een politiek vrouwennetwerk in Drenthe om de politieke representatie en emancipatie van vrouwen te versterken. We ondersteunen ook de inzet van de Drentse Adviesraad Inclusie (DARI), die helpt in de beleidsuitvoering om Drenthe inclusiever te maken. De DARI bestaat inmiddels uit 12 ervaringsdeskundige vrijwilligers: 4 bestuursleden en 8 deelnemers. De vrijwilligers hebben ervaring met inclusie, ieder met een eigen specialiteit. Zij delen hun ervaringen en kennis en werken mee aan projecten waar hun interesse en expertise ligt. De adviesraad komt regelmatig bijeen om de inbreng van projectgroepen te bespreken en adviezen voor te bereiden. De adviezen en projecten richten zich op verschillende thema’s zoals: toegankelijkheid, dementie, armoede, mantelzorg, LHBTIQA+, vrijwilligerswerk en laaggeletterdheid. De adviezen zijn gericht aan het provinciaal bestuur en aan andere provinciale organisaties zoals: zorgorganisaties en woningcorporaties.
Ruimte voor tekst
Verder dragen we jaarlijks bij aan de wereldwijde campagne ‘Orange the World’, die in actie komt tegen vrouwengeweld. Tussen 25 november (Internationale dag tegen ‘Geweld tegen Vrouwen’) en 10 december kleuren gebouwen in Drenthe oranje, worden er vlaggen gehesen en vinden er lokaal activiteiten plaats om bewustwording te vergroten en slachtoffers een stem te geven. De provincie heeft bovendien recent € 750,000,- beschikbaar gesteld voor een nieuw steunpunt tegen intieme terreur en femicide in Noord-Drenthe. Met het steunpunt willen de vier noordelijke Drentse gemeenten (Assen, AA en Hunze, Noordenveld en Tynaarlo) samen met andere maatschappelijke organisaties slachtoffers, omstanders en plegers eerder in beeld krijgen. Het Drentse steunpunt biedt: toegankelijke informatie en ondersteuning voor slachtoffers, trainingen en scholing voor inwoners en professionals en sterkere samenwerking tussen hulpverlening, zorg, veiligheid en justitie. Dit blijft helaas nog hard nodig. Uit de Brede Welvaart cijfers maken we op dat steeds meer mensen aangeven dat ze vaak of soms respectloos gedrag ervaren. Al ligt dit percentage landelijk nog hoger dan het Drentse gemiddelde.
Voor de uitvoering van het Regenboogbeleid is de subsidieregeling Regenboogprojecten beschikbaar. De Regenboog subsidieregeling heeft als doel het versterken van de maatschappelijke positie van LHBTIQA+ personen in de provincie Drenthe en kan uitsluitend worden verstrekt aan non-profit organisaties. In 2025 zijn zeven projecten ondersteund, waaronder het mini-symposium in het kader van 80 jaar vrijheid: ‘Ouders van kind uit de kast’ van de Stichting Asser Regenboog Alliantie en de tweede editie van het festival ‘Vier de Verschillen’ georganiseerd in de gemeente Emmen door de Stichting Openbare Bibliotheken en Kenniscentrum Kunst en Cultuur.
Daarnaast blijft de inzet van de Drentse Regenboogambassadeur, Henk Nijmeijer, van grote waarde. De provincie Drenthe heeft sinds 2023 als eerste provincie een officiële Regenboogambassadeur. Als Regenboogambassadeur draagt Henk bij aan blijvende aandacht voor inclusie en tolerantie voor LHBTIQA+’ers binnen en buiten de provincie – juist nu het Regenboogthema onder druk staat. Henk ondersteunt Drentse gemeenten bij het agenderen van Regenboogthema’s, is actief tijdens de jaarlijkse Regenboogweek, vertegenwoordigt Drenthe op het landelijke congres Regenboogsteden van Movisie en levert bijdragen aan internationale bijeenkomsten. In zijn onlangs verschenen boek: Kleuren van gelijkheid, richt de Regenboogambassadeur zich specifiek tot de niet-LHBTIQA+ gemeenschap. Henks pleidooi: het is één ieders verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een respectvolle, veilige en inclusieve sfeer in de samenleving. Voor Henk staat de Regenboogvlag niet alleen symbool voor LHBTIQA+, maar voor iedereen. Het symbool dat iedereen kan en mag zijn wie die wil zijn, ongeacht achtergrond, genderidentiteit of seksuele oriëntatie.
Meer lezen: link mist nog
Voor de uitvoering van het thema Nieuwkomers, ondersteunen we het project van de gemeente Assen ‘Snellere start, sterkere toekomst’. In Nederland hebben asielzoekers beperkte toegang tot de arbeidsmarkt. Dit heeft o.a. te maken met belemmeringen in wet- en regelgeving. Sinds 2023 loopt er in de gemeente Assen het pilotproject ‘Snellere Start, Sterkere Toekomst’, met als doel om asielzoekers te ondersteunen bij deelname aan de arbeidsmarkt en beter te kunnen integreren in de samenleving. Gedurende de pilot vonden 22 asielzoekers een betaalde baan. Met de subsidie van de Provincie Drenthe kan deze pilot worden uitgebreid en geïntensiveerd. Het vervolgtraject bevat diverse verbeteringen, waaronder uitbreiding van de capaciteit, intensievere begeleiding en versterkte samenwerking met regionale partners. Daarmee wordt niet alleen ingezet op meer plaatsingen, maar ook op duurzame integratie en participatie van AZC-bewoners in de Drentse samenleving. Het nieuwe doel is om in totaal 75 bewoners van het azc naar een betaalde baan te begeleiden. Daarnaast moet er extra aandacht komen voor intensievere begeleiding en moet het project interessanter worden voor lokale ondernemers.
Arbeidsparticipatie van asielzoekers heeft zowel op het leven van de asielzoekers als de maatschappij een aantoonbaar positieve invloed. Het betekent namelijk dat asielzoekers in de eigen levensbehoefte kunnen voorzien, minder afhankelijk zijn van collectieve voorzieningen, kunnen meebetalen aan de kosten van opvang, iets omhanden hebben en zich zodoende kunnen ontplooien, competenties verder kunnen ontwikkelen en sneller kunnen integreren in de samenleving. Een echte win-win dus voor zowel nieuwkomers alsook voor de Drentse samenleving.
Een ander initiatief waar de provincie een financiële bijdrage aan heeft geleverd, is de ontwikkeling van een centrale Nieuwkomersklas in Noordenveld en Westerkwartier. Samen met de twee gemeenten, de Provincie Groningen en Stichting Quadraten is de Nieuwkomersklas gerealiseerd. De Nieuwkomersklas richt zich specifiek op kinderen van 5 tot 12 jaar die de Nederlandse taal nog niet voldoende beheersen om succesvol mee te doen in regulier onderwijs. In deze klas krijgen de kinderen intensieve begeleiding en gerichte taallessen, met als doel een soepele doorstroom naar het reguliere onderwijs. De Nieuwkomersklas draagt bij aan de sociale ontwikkeling en vergroot de kans op een kansrijke toekomst.
Hoe gaan we verder?
Een inclusieve samenleving is geen vanzelfsprekendheid. Polarisatie, verharding in het publieke debat en disrespectvolle omgangsvormen zetten de sociale samenhang onder druk. Tegelijkertijd laten onderzoeken zien dat de feitelijke verschillen in werkelijkheid vaak kleiner zijn dan dat ze gevoeld of ervaren worden . Het blijft daarom belangrijk dat inwoners zich blijven openstellen voor mensen buiten hun eigen dagelijkse bubbel, met elkaar in gesprek gaan en ruimte houden voor verschillende perspectieven.
De provincie blijft zich ook in 2026 inzetten voor een inclusieve samenleving, waarin voor iedereen de ruimte is zichzelf te kunnen zijn en gelijkwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. We blijven daarom de Drentse gemeenten ondersteunen bij het vormgeven van duurzaam inclusiebeleid, waarin aandacht is voor meerdere belangrijke thema’s zoals: Regenboogbeleid, toegankelijkheid, sociale veiligheid, femicide, anti-discriminatie, depolarisatie. We continueren de inzet van onze Drentse Regenboogambassadeur, het agenderen van regenboog- en inclusiethema’s en de Subsidieregeling Regenboogprojecten. Daarnaast blijven we de ondertiteling van RTV Drenthe mogelijk maken, professionaliseren we de inzet van de Drentse Adviesraad Inclusie en blijven we initiatieven ondersteunen die de integratie en participatie van nieuwkomers verbeteren. Verder stimuleren we de verdere uitrol van het initiatief De Veilige Kleedkamer en werken we mee aan het vervolg onder de naam: De Veilige School. Ook blijven we nauw samenwerken met Discriminatie.nl Drenthe, de gemeenschappelijke antidiscriminatievoorziening (ADV) in onze provincie.
Tot slot zijn we voornemens om in 2026 actief bij te gaan dragen aan depolarisatie en de bestrijding van femicide. Hiervoor staan verschillende activiteiten op de planning. Met een incidentiele subsidie aan de Respect Foundation, zal de Provincie Drenthe de eerste RespectProvincie worden en zullen er verschillende activiteiten plaatsvinden op scholen en bij sportverenigingen, die respectvolle dialoogvoering en sociale veiligheid bevorderen. In 2026 begint de Drentse aftrap op het provinciehuis, met een bijeenkomst waarin jongeren in gesprek zullen gaan met Statenleden over wat volgens jongeren nodig is voor een respectvol gesprek en een veilige omgeving.
Wat betreft femicide is onlangs een amendement aangenomen, waarmee ingestemd is om een laagdrempelig steunpunt op te richten tegen intieme terreur en femicide. De provincie zal deze driejarige pilot financieel steunen met een totale bijdrage van € 750,000,-. Na afloop zal in 2029 gekeken worden of dit steunpunt voortgezet zal worden en eventueel zal worden uitgebreid.
We blijven de voortgang monitoren in samenwerking met gemeenten, partners en Trendbureau Drenthe. Daardoor kunnen we tijdig bijsturen, inspanningen aanscherpen en leren van wat werkt én van wat niet werkt.